• 15
  • EYL
  • 0
Foto
Autor

Gribe Karşı Korunma Yolları

   Kış aylarına girmemiz vesilesiyle değişen hava şartları nezle ve grip gibi hastalıkların görülme sıklığını arttırmıştır.

   Grip, insandan insana kolaylıkla bulaşan influenza virüslerinin neden olduğu üst solunum yolu enfeksiyonudur ve her sene mevsimsel salgın yaparak milyonlarca kişinin hastalanmasına neden olur. Ayrıca bu virüs dünyanın her yerinde görülebilir. Grip hastane yatış oranlarında artış göstermekle beraber okul ve çok ciddi gücü iş kayıplarına sebebiyet vermekte hastayı günlük yaşamından alıkoyan önemli bir halk sağlığı hastalığıdır.

   Mevsimsel grip insandan insana kolaylıkla bulaşır ve kısa bir süre içinde milyonlarca kişiyi hasta edebilir. Öksürme ve hapşırma esnasında büyük damlacıklar ile yakında bulunan duyarlı kişiye bulaşır. Solunum yolu damlacıkları ile kontamine yüzeyler de önemli bir bulaş yolu olarak kabul edilmektedir. Erişkinler hastalık başlamadan bir gün öncesinden virüs yayarlar ve hastalığın başlangıcından 5-10 gün sonrasına kadar bulaştırabilirler. Çocuklar ise semptomlar başlamadan birkaç gün önce virüs yayabilirler ve bulaşıcılık hastalığın başlamasından 10 gün veya daha uzun süre ve daha yüksek konsantrasyonlarda devam edebilir; bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde de virüsü yayma süresi uzundur.

Virüs Vücuda Nasıl Girer?

   Burundan nefes almak insan sağlığı için oldukça önemlidir. Vücudumuzda bakterilere karşı savunma sistemi olduğu gibi burnumuzda da bakterilere karşı savunma mekanizması mevcuttur. Burun içindeki sinüs adı verdiğimiz boşluklardan salgılanan sümük salgısı bakteriyi genze doğru sürükleyen tüycükler sayesinde bakteri doku içine girmeden genze, genizden de mideye gönderilerek mide asidiyle ortadan kaldırılır.

Hava Değişimi Gribin Yayılma Oranını Etkiler Mi?

   Evet, özellikle ani hava değişimi burun kanallarının içindeki tüycüklerin hareketini değiştirerek virüsün doku içine yerleşerek vücuda girmesine sebep olur.

1-Gripten Nasıl Korunabiliriz?

   Grip için antiviral tedavi bulunmasına rağmen gribin yönetiminde salgının mümkün olduğunca sınırlandırılması ve özellikle risk grubunda tanımladığımız kişilere bulaşın engellenmesi esastır. Risk grubuna 5 yaşından küçük çocuklar ve yaşlılar, hamileler, bakım evinde yaşayanlar, morbid obezler, uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve ergenler ve kronik kardiyak, solunum yolu, böbrek, metabolik, karaciğer, kan, nöro-dejeneratif ve endokrin hastalıkları olanlar girmektedir.

   Gripten korunmada üç temel yaklaşım bulunur: Bulaşı azaltmak için fiziksel bariyerler ve izolasyon tedbirleri, grip aşısı ve temas sonrası profilaksi.

⦁ Fiziksel Bariyer

   Tıp dünyasında ortak nokta da buluştukları bir konu da öksürürken veya hapşırırken bulaşın yayılmaması için ağzı bir mendil ile kapatmaktır. Ancak son zamanlardaki araştırmalar bunun etkili olduğunu yalnız bulaşın tamamen etkisiz kaldığını göstermemektedir.

Aşı dışındaki koruyuculuk uygulamaları iki başlık altında toplanabilir:

1.A) İzolasyon

İlaç kullanılmadan evde dinlenerek geçirilen 24 saattir.

1.B) Damlacık Kontrolü

   Öksürürken veya hapşırırken ağzı mendil ile kapatmak mendilin hemen çöpe atılması bulaşın yayılması engellemekte oldukça etkilidir. Ellerin derhal sabun ve su ile yıkanması eğer bu mümkün değilse el antiseptiği ile gerekli hijyen sağlanmalıdır. Aynı zamanda maske takmakta hastayı dışarıdan gelebilecek bakterilere karşı korurken maskenin sık değiştirilmesine özen gösterilmelidir. 

Mevsimsel Grip Aşısı Nedir? Gripten Korunmakta Yeterli Midir?

   Gripten korunmanın bilinen en etkin yolu aşıdır. Grip aşısı, mevsimsel salgın sırasında hastane yatışlarını ve ölüm oranlarını azaltmaktadır.

   Aşının koruyucu etkisi, uygulamadan 1–2 hafta sonra başlar. Bu yüzden, aşının en uygun zamanı, gribin en sık görüldüğü ayların hemen öncesi, yani güz ayları olup Ekim ve Kasım ayları tercih edilir. Ancak özellikle salgın başlamadıysa Aralık ayı da dahil olmak üzere her zaman aşı yapılabilir. 

   Aşılama zamanı aşının etkinliği açısından önemlidir. Sağlıklı erişkinlerde koruyuculuk 6-8 ay veya daha uzun sürer. Yaşlılarda ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde bu süre daha kısa olabilir ve 100 güne kadar düşebilir. Aşılama zamanı aşının etkinliği açısından önemlidir. Sağlıklı erişkinlerde koruyuculuk 6-8 ay veya daha uzun sürer. Yaşlılarda ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde bu süre daha kısa olabilir ve 100 güne kadar düşebilir.

   Kişinin yaşadığı iklime, coğrafi şartlara göre aşılama tarihi değişiklik gösterebilir. Aşılar çok erken tarihli yapılmamalıdır. Mevsimsel salgın başladığında aşı etkisini yitirmiş olur. Aşının tarihi doktorların tavsiye ettiği tarihte yapılmaya özen gösterilmelidir.

MEGAPARK HASTANESİ, SAĞLIKLI GÜNLER DİLER. EMİN ELLERDESİNİZ…

KAYNAKÇA:

  • World Health Organisation. İnfluenza virus infections in humans. (Feb 2014). http://www.who.int/influenza/human_animal_interface/virology_laboratories_ and_vaccines/influenza_virus_infections_humans_feb14.pdf?ua=1.
  • Ciblak MA; Grip Platformu. Influenza vaccination in Turkey: prevalence of risk groups, current vaccination status, factors influencing vaccine uptake and steps taken to increase vaccination rate. Vaccine. 2013 Jan 7;31(3):518-23. doi: 10.1016/j.vaccine. 2012.11.022. Epub 2012 Nov 19.
  • Yoon SW, Webby RJ, Webster RG. Evolution and ecology of influenza A viruses. Curr Top Microbbiol Immunol 2014;385:359-75. Doi:10.1007/82_2014_396.
  • Centers for Disease Prevention and Control (CDC). Preventing seasonal flu illness. Accessed form http://www.cdc.gov/flu/about/qa/preventing.htm.
  • Ambrose CS, Levin MJ, Belshe RB. The relative efficacy of trivalent live attenuated and inactivated influenza vaccines in children and adults. Influenza Other Respir Viruses 2011; 5:67–75.

Yorum (0)

Yorum Yazın